EU AI Act: vanaf 2 augustus moet je chatbot zich bekendmaken — wat betekent dit voor het MKB?

Twee augustus 2026 kwam en ging grotendeels ongemerkt voorbij, maar op die datum werd een deel van de EU AI Act formeel bindend: de transparantieverplichtingen uit artikel 50. Anders dan bij veel EU-regelgeving is er geen ondergrens voor bedrijfsgrootte — de verplichting geldt voor ieder bedrijf dat AI-systemen aanbiedt of inzet richting gebruikers in de EU, van multinational tot eenmanszaak met een chatbot op de website.

Wat er precies is veranderd

De kern van artikel 50 is simpel te formuleren: als een klant met een chatbot of voicebot communiceert, moet dat voor die klant duidelijk zijn. Geen verstopte disclaimer, maar herkenbare, tijdige informatie dat men niet met een mens spreekt. Daarnaast geldt een markeringsplicht voor AI-gegenereerde tekst, beeld en audio die je publiceert, en een altijd geldende meldplicht voor deepfakes. Een aanverwante verplichting — dat iedereen die binnen een bedrijf met AI werkt voldoende kennis moet hebben van de mogelijkheden en risico’s (“AI-geletterdheid”) — geldt formeel al sinds februari 2025, en moet aantoonbaar zijn, niet alleen aanwezig.

Tegelijk is er nuance nodig: de zwaardere verplichtingen voor zogeheten high-risk AI-systemen zijn juist uitgesteld. Via de Digital Omnibus on AI, die op 27 juli 2026 in werking trad, schuiven de Annex III-verplichtingen op naar december 2027 en de Annex I-verplichtingen naar augustus 2028 — met als expliciet doel de nalevingslast te verlagen, voor MKB-bedrijven zelfs met 35% tegen 2029. De transparantieplicht van artikel 50 viel niet onder dat uitstel en geldt dus gewoon sinds 2 augustus.

Wat dit betekent voor wie nog met Excel en Outlook werkt

Voor een MKB’er die de afgelopen tijd een chatbot op de website heeft gezet, een AI-schrijfhulp gebruikt voor klantcommunicatie, of overweegt met AI-gegenereerde content te gaan werken, is dit geen ver-van-je-bed-verhaal. Een chatbot die zich niet als zodanig kenbaar maakt, voldoet per direct niet meer aan de wet — ongeacht of het gaat om een eenvoudige widget van een externe leverancier of iets zelfgebouwds. Hetzelfde geldt voor AI-gegenereerde afbeeldingen in marketinguitingen of automatisch opgestelde teksten die als menselijk werk gepresenteerd worden.

De boete- en de vertrouwenskant

Overtredingen van de transparantieverplichtingen kunnen oplopen tot 15 miljoen euro of 3% van de wereldwijde jaaromzet, waarbij het hoogste bedrag geldt — in de praktijk voor de meeste MKB-bedrijven een theoretisch maximum, maar wel een signaal dat toezichthouders dit serieus nemen. Belangrijker dan de boete is misschien de andere kant: een klant die weet dat hij met een AI-systeem praat, en dat vooraf duidelijk kreeg gemeld, wantrouwt dat contact minder dan wanneer hij het pas achteraf ontdekt. Transparantie is dus niet alleen een verplichting om af te vinken, maar ook een manier om vertrouwen te behouden in een periode waarin klanten steeds vaker met AI in aanraking komen zonder dat meteen te beseffen.

Een concrete eerste stap

Maak deze week een eenvoudig overzicht — een AI-register — van alle AI-tools die binnen je bedrijf worden gebruikt richting klanten: een chatbot, een AI-schrijfassistent voor e-mails, een tool die samenvattingen of content genereert. Check per tool of voor de klant duidelijk is dát het AI is. Dat overzicht kost een middag, voorkomt dat je een verplichting over het hoofd ziet, en is meteen het beginpunt van het interne AI-beleid dat de wet ook vraagt.

Bronnen

• Score Agency, “EU AI Act: deze verplichtingen gelden vanaf 2 augustus 2026”
• ActCheck, “EU AI Act voor het MKB: wat moet u doen vóór 2 augustus 2026?”
• ISMS.online, “The EU AI Act August 2026 Deadline Has Been Delayed: What it Means for Businesses”
• Travers Smith, “EU agrees to delay key AI Act compliance deadlines”